قطر، سرابی در خاورمیانه!
اقتصاد
منبع در آمد ارزی کشور، صادرات نفت و گاز میباشد. قطر سومین کشور دارنده ذخایر گاز پس از روسیه و ایران است.اقتصاد قطر یک اقتصاد کاملاً وابسته به نفت محسوب میشود اگر چه این کشور درآمدهای دیگر نظیر گردشگری دارد. و ذخیرهٔگازیاش،برای۲۰۰ سال آینده کافی تخمین زده شدهاست. قطر به علت پیش دستی در بهره برداری از منطقه گازی پارس جنوبی، توانستهاست بیش از ایران از این میدان گازی مشترک، گاز طبیعی استخراج کند و به رشد سریع اقتصادی دست یابد. در حالی که این کشور رشد نزدیک به ۲۰% را تجربه میکند. قطر عضو سازمان کشورهای صادر کننده نفت، اوپک است.
شرکت هواپیمایی
قطر ایرویز به انگلیسی Qatar Airways یک شرکت حمل مسافر از طریق خطوط هوایی است که در حدود ۵۰ درصد از سهام آن در اختیار امیر قطر میباشد. قطر ایرویز حامل پرچم قطر و یکی از امن ترین و بهترین خطوط هوایی جهان میباشد و مرکز آن فرود گاه دوحه، پایتخت قطر است. ناو گان قطر ایرویز از ۹۴ هواپیما تشکیل شدهاست و به ۱۱۰ مقصد بین المللی در سرتاسر دنیا پرواز دارد. این مقاصد در آفریقا، آسیای میانه، اروپا، آسیای دور، آسیا ی جنوبی، خاور میانه، آمریکای شمالی و جنوبی و قارهٔاقیانوسیهقراردارند. قطرایرویزجزوتنهاپنجشرکتهواپیماییاستکهازموسسهSkytraxپنج ستار ی تاپ رده بندی شدهاند و همچنین این شرکت در نمایشگاه هوایی پاریس به عنوان ایرلاین سال ۲۰۱۰ شناخته شد. این شرکت هم اکنون در حدود ۱۹٬۰۰۰ کارمند دارد که ۱۳٬۰۰۰ تا از آنها به طور مستقیم و بقیه در شرکتهای تابع مشغول به کار هستند.
پادشاه
حمد بن خلیفه آل ثانیزاده ۱ژانویه۱۹۵۲در دوحه قطرمیباشد،امیرکشور قطر از ۲۷ژوئن ۱۹۹۵ میباشد.
پدرش خلیفه بن حمد آل ثانی امیر پیشین کشور قطر است. وی تحصیلات مقدماتی را در قطر سپری کرد و بعد به انگلستان رفت و در آکادمی نظامی مشغول تحصیل شد. پس از آن به کشورش بازگشت و در سال ۱۹۷۱ با درجه سرهنگ دومی در نیروهای مسلح قطر به فعالیت پرداخت و فرماندهی گردان یک این کشور به وی واگذار شد.در سال ۱۹۷۲ زمانی که پدرش؛خلیفه بن حمد آل ثانی قدرت را در قطر به دست گرفت، وی نیز ترفیع مقام یافت و به عنوان فرمانده کل نیروهای مسلح قطر برگزیده شد.حمد بن خلیفه آل ثانی در سال ۱۹۹۵ با کودتا قدرت را از پدرش گرفت و امیر این کشور شد.حمد بن خلیفه آل ثانی سه همسر و بيست و چهار فرزند دارد.
ثروتمندترین کشور جهان
قطر اولین بار در سال ۲۰۱۰ با درآمد سرانه ۸۸ هزار و ۵۵۹ دلار و با پشت سر گذاشتن لوکزامبورگ، به عنوان ثروتمندترین کشور جهان مطرح شد و این مقام را در سال ۲۰۱۱ نیز حفظ کرد. موسسه مالی بین المللی وابسته به بانک جهانی گزارش داد که سرانه تولید ناخالص داخلی قطر از نظر برابری قدرت خرید در سال ۲۰۱۲، ۱۰۶ هزار دلار بوده است. براین اساس، کشورهای لوکزامبورگ، سنگاپور و نروژ، به ترتیب با درآمد سرانه ۸۰، ۶۱ و ۵۴ هزار دلار سرانه تولید ناخالص داخلی از نظر برابری قدرت خرید در ردههای دوم تا چهارم ثروتمندترین کشورهای جهان در سال ۲۰۱۲ قرار گرفتند.
بر اساس این گزارش، تولید ناخالص داخلی قطر در سال ۲۰۱۲ حدود ۱۸۲ میلیارد دلار بوده که بالاترین حجم تولید ناخالص داخلی قطر در طی سال های گذشته محسوب می شود. افزایش تولید ناخالص داخلی قطر در این سال، ناشی از افزایش بهای جهانی نفت و بالا رفتن میزان صادرات نفت این کشور بوده است.
.بر اساس این گزارش، کشور آفریقایی کنگو با درآمد سرانه ۳۶۵ دلار، فقیرترین کشور جهان در سال گذشته میلادی بوده است.
الجزیره
الجزیره نام شبکه تلویزیونی خبری ماهوارهای است که مرکز آن در شهر دوحه در کشور قطر قرار دارد. این شبکه با پخش فیلمهای سخنرانی اسامه بنلادن، پس از واقعه تروریستی یازده سپتامبر برای اولین بار در غرب به شهرت رسید. شبکه الجزیره از سال ۲۰۰۶میلادی پخش برنامههای خود به زبان انگلیسی را آغاز کرد.
الجزیره حدود 15 شبکه تلویزیونی در اختیار دارد که در آن میان کانالهای متعدد خاص تلویزیونی علاوه بر کانال اخبار بکار گرفتهاست. این کانالها شامل، یک کانال زبان انگلیسی، کانال مستند الجزیره، کانال ورزشی الجزیره، یک کانال عمومی ورزشی به زبان عربی، پخش زنده الجزیره، که همایشها را در زمان واقعی خود بدون هیچگونه ویرایش یا اعمال نظر پخش میکند، و نیز یک کانال تلویزیونی برای کودکان میباشد. تولیدات آتی اعلام شده آن عبارتند از الجزیره به زبان اردو که عمدتا" نیازهای رسانهای مردم جنوب آسیا را برآورده میسازد همچنین این شبکه در نظر دارد در صورت امکان کانالهای موسیقی و یک روزنامه بینالمللی نیز راه اندازی نماید. علاوه بر کانالهای تلویزیونی خود، الجزیره بر روی وبگاههای شبکه عربی و شبکه انگلیسی نیز کار میکند.
قطر و سوریه
نماینده کمیساریای حقوق بشر سازمان ملل متحد در خاورمیانه تاکید کرد قطر، عربستان و قطر مسئول ریخته شدن هر قطره خون در سوریه هستند و جامعه جهانی باید این کشورها را برای توقف حمایت تسلیحاتی از گروههای مسلح تحت فشار قرار دهد.هیثم ابو سعید در گفتگو با تلویزیون سوریه به دست داشتن قطر، عربستان و ترکیه در حوادث و ناآرامی های سوریه اشاره کرد و گفت دخالت عربستان و قطر در آنچه در سوریه جریان دارد، بسیار آشکار است و آنها این مسئله را از طریق رسانه ها علنا مطرح می کنند.وی تاکید کرد کشورهای حامی تروریسم مسئول هر قطره خونی هستند که در سوریه ریخته می شود.وی افزود : ما از این مسئله تاسف می خوریم و آن را محکوم می کنیم و از آنها(عربستان، قطر و ترکیه) خواسته ایم به این اقدامات خود پایان دهند. در اقدامی عجیب قطر سفارت سوریه در این کشور را رسما تحویل شورشیان دولت سوریه دارد و با این اقدام خلاف بین الملل بهت جامعه جهانی را برانگیخت .
جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲
جام جهانی 2022 بیست و دومین جامجهانی خواهد بود و کشور قطر میزبان این مسابقات خواهد بود. مسابقات مابین ماههای ژوئن و ژوییه مابین ۳۲ تیم که خود شامل تیم میزباناست برگزار خواهدشد. این اولین باری خواهدبود که کشوری عربی از خاورمیانه میزبانی این مسابقات را برعهده خواهد داشت.جدی ترین رقیب قطر برای میزبانی مسابقات استرالیا بود و همگان تا دقایق اخر باتوجه به وسعت کم قطر و شرایط نا مطلوب اب و هوایی شانس استرالیا برای میزبانی را بیشتر میدانستند اما قطر با لابی خود ثروت عظیم گازی و رسانه هایش میزبانی را از استرالیا ربود. با توجه به ماههای برگزاری مسابقات مصادف با شروع تابستان در این کشور میباشد و دمای این منطقه در این موقع از سال دست کم به ۴۰ درجه سانتیگراد میرسد، پیشنهادهایی برای برگزاری مسابقات در فصل زمستان صورت گرفت اما با توجه به تداخل لیگهای اروپایی چندان مورد استقبال واقع نشد و میزبانان این دوره از بازیها تعهد دادهاند از تکنولوژیهای مدرنی جهت کاهش دمای ورزشگاهها برای رفاه حال ورزشکاران استفاده میکنند. بنابراین اظهار نظر، این تکنولوژی میبایست دمای ۴۳ درجهای هوا در ورزشگاهها را تا ۱۹ درجه تقلیل دهد.تیم فوتبال قطر تاکنون در هیچ دورهای از ادوار جام جهانی فوتبال حضور نداشته است.
اسرائیل در جام جهانی!
امير قطر اعلام كرد: اسراييل در صورت كسب پيروزي در مسابقات مقدماتي جام جهاني 2022ميتواند در مسابقات جام جهاني فوتبال در قطر آزادانه شركت كند.
شيخ حمد بن خليفه آل ثاني، امير قطر در جمع خبرنگاران اعلام كرده است: ما در قطر سياست تبعيض را دنبال نميكنيم بهويژه در زمينه ورزش هيچ تبعيضي را قائل نيستيم ، اگر اسراييل خود را براي جام جهاني آماده كند ميتواند در مسابقات جام جهاني بدون كمترين مشكلي در قطر شركت كند واسراييليها نيز ميتوانند بدون هيچ مشكلي دراين مسابقات شركت كنند.وي ادامه داد: تلاش قطر براي ميزباني مسابقات جام جهاني فوتبال در سال 2022 ديدگاه جهان را در خصوص خاورميانه تغيير خواهد داد.امير قطر گفت: روزي كه مسابقات جام جهاني در قطر برگزار ميشود دستاوردي است كه هيچ عربي آن را فراموش نخواهد كرد و همه ما به آن افتخار خواهيم كرد. ما نخستين كشورعربي هستيم كه مسابقات جام جهاني را ميزباني ميكنيم و منتظريم كه تمام اعراب در سال 2022 به دوحه بيايند.
سپردن تامین امنیت جام جهانی 2022 به اسرائیل
علاوه بر این، همکاری نزدیک قطر و اسرائیل در پوشش موسسات تحت ریاست همسر امیر قطر احتمال حضور سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل برای تامین امنیت جام جهانی 2022 قطر را قوت بخشیده است.
براساس این اخبار، امیر و نخستوزیر قطر در سال 2011 در دیدار با مقامات سرویسهای موساد، امان(اطلاعات ارتش اسرائیل) و شاباک در قبال دو میلیارد دلار و 5 درصد از درآمدهای حاصل از فروش بلیط مسابقات، تامین امنیت جام جهانی به اسرائیل واگذار خواهد شد. به موجب این قرارداد، شرکت (سکیور تال) نظارتهای امنیتی بر ورزشگاههای در دست احداث در دوحه را آغاز کرده است.
بانوی قدرتمند قطر
"موزه بنت ناصرالمسند" چهارمین زن "شيخ حمد بن خليفه آل ثاني" امیر قطر و اولین بانوی قدرتمند در این شیخ نشین است. وی در سال 1959 در الخورواقع در شمال قطر به دنیال آمد با این وجود برخی معتقدند که او ایرانی الاصل و اهل شیراز و اسم واقعی اش "زهره صادقی" است. وی تاکنون این موضوع را تکذیب نکرده است.موزه در سال 1986 از دانشگاه قطر در رشته جامعه شناسی فارغ التحصیل شد. وی به مسائل اجتماعی اهتمام ویژه ای دارد و از مدافعان سرسخت حقوق زنان است.
نقشه نفوذ در آفریقا
امضای توافقنامه دوحه بین دولت سودان و یکی از گروه های شورشی و جدا شده از جنبش «عدل و مساوات» در دارفور با نظارت و میانجی گری قطر در فوریه 2013 را باید در چارچوب تحرکات قطری برای توسعه و گسترش نفوذش در قاهره آفریقا ملاحظه کرد، به خصوص آنکه این کشور میانجی قراردادهای بسیاری بین کشورهای این قاره مانند سودان، اریتره، جیبوتی، سومالی، اتیوپی و صحرا غربی بوده است.
بالطبع این میانجی گری ها تنها تحرکات قطر در آفریقا نیستند، بلکه دوحه سیاست های دیگری را هم برای قاره سیاه اتخاذ کرده است که از جمله می توان به سرمایه گذاری اقتصادی در این قاره و نفوذ در گروه های جهادی تکفیری آن از جمله در کشور مالی اشاره کرد.
به طور کلی این چارچوب کلی سیاست خارجی قطر از اواسط دهه نود قرن گذشته گذاشته شد که بر اصل دخالت در تمام مناطق جهان استوار است تا به این ترتیب به عقده کوچک بودن و کم مساحت بودن این کشور و بیم از تهدیدات منطقه ای و بین المللی که ممکن است، در آینده موجودیت دوحه را تهدید کند، پایان دهد و این کشور را به کشوری بزرگ اما بالعکس یعنی در محیط خارجی اش تبدیل کند.
همچنین این عقده کوچک بودن موجب شد تا این کشور از درآمدهای هنگفت نفت و گاز خود برای تبدیل شدن به کانون توجهات جهانی استفاده کند، به همین دلیل است که مشاهده می شود، این کشور در عرصه رسانه ای و تبلیغاتی شبکه الجزیره را دایر کرد. در حوزه اقتصاد اقدام به خرید شرکت های منطقه ای و بین المللی کرد. در حوزه نظامی آغوش خود را به روی نظامیان آمریکایی گشود و بزرگترین پایگاه نظامی آمریکایی در خارج از آمریکا را در خاک خود تاسیس کرد یا در برد انسانی تلاش بسیار کرد تا در بحران های منطقه ای و بین المللی و ارائه کمک های بشر دوستانه پیش قدم باشد و یا در بعد سیاسی به ظاهر به حمایت از انقلاب های عربی بپردازد و در قالب میانجی در بحران های منطقه ای و بین المللی ایفای نقش کند و این صرف نظر از میزبانی بزرگ ترین رویداد ورزشی جهان در سال 2022 در این کشور است.
فصل نامه دانشجویی-تحلیلی